تحلیل حقوقی ماهیت لازم یا جایز شرکت های تضامنی و مختلط غیر سهامی
شرکت های تضامنی و مختلط غیر سهامی از جمله اشکال متداول شرکت های تجاری در حقوق ایران هستند که به دلیل ماهیت های خاص خود در قوانین تجاری مورد توجه قرار گرفته اند. این دو نوع شرکت هم از نظر ساختاری و هم از نظر حقوقی تفاوت ها و شباهت هایی دارند که در این مقاله به تمامی موارد مربوط به این دو نوع شرکت خواهیم پرداخت.
مفهوم و ماهیت شرکت تضامنی
ثبت شرکت تضامنی که یکی از انواع شرکت های تجاری است که طبق ماده ۱۷۶ قانون تجارت ایران ، در آن شرکا به طور مستقیم مسئول کلیه بدهی ها و تعهدات شرکت هستند. در این نوع شرکت ، مسئولیت هر شریک نسبت به بدهی ها و تعهدات شرکت “ضمانت تضامنی” دارد ، به این معنی که هر شریک می تواند به طور فردی و مستقل از دیگر شرکا ، تمامی بدهی ها را پرداخت کند. این نوع شرکت بیشتر برای کسب و کارهایی مناسب است که شرکا تمایل دارند که مسئولیت سنگین تری در قبال بدهی ها داشته باشند و در عین حال نسبت به مدیریت و تصمیم گیری ها در شرکت نظارت کامل دارند.
مفهوم و ماهیت شرکت مختلط غیر سهامی
ثبت شرکت مختلط غیر سهامی که ترکیبی از دو نوع شرکت است : یک بخش از شرکا مسئولیت محدود دارند (شرکای با مسئولیت محدود) و بخش دیگر مسئولیت تضامنی دارند (شرکای تضامنی). طبق ماده ۱۷۷ قانون تجارت ایران ، در این نوع شرکت ، شرکای تضامنی مسئولیت نا محدود و تضامنی در قبال بدهی های شرکت دارند ، اما شرکای با مسئولیت محدود تنها به اندازه سرمایه ای که در شرکت گذاشته اند، مسئولیت دارند. این نوع شرکت برای مواردی مناسب است که برخی از شرکا بخواهند فقط سرمایه گذاری کنند و در دیگر امور شرکت هیچ گونه دخالتی نداشته باشند.
تفاوت های اصلی شرکت های تضامنی و مختلط غیر سهامی
1. ماهیت مسئولیت شرکا
در شرکت تضامنی ، تمامی شرکا مسئولیت تضامنی دارند ؛ یعنی هر شریک می تواند به تنهایی تمام بدهی ها را پرداخت کند.
در شرکت مختلط غیر سهامی ، مسئولیت شرکا به دو دسته تقسیم می شود ، شرکای تضامنی مسئولیت نا محدود دارند ، در حالی که شرکای با مسئولیت محدود تنها تا میزان سرمایه خود مسئول هستند.
2. ساختار مدیریتی
در شرکت تضامنی ، تمام شرکا می توانند به صورت مستقیم در اداره شرکت و تصمیم گیری ها مشارکت کنند.
در شرکت مختلط غیر سهامی ، شرکای تضامنی مسئول اداره و مدیریت شرکت هستند ، اما شرکای با مسئولیت محدود تنها به عنوان سرمایه گذار عمل می کنند و در مدیریت شرکت دخالت ندارند.
3. نوع سرمایه گذاری و ریسک
در شرکت تضامنی ، تمامی شرکا به طور مساوی مسئول بدهی ها هستند و هر یک از آن ها در برابر تعهدات شرکت ، مسئولیت کامل دارد.
در شرکت مختلط غیر سهامی ، شرکای با مسئولیت محدود ریسک کمتری دارند ، زیرا فقط به میزان سرمایه گذاری خود مسئول هستند و در نتیجه ، از خطرات و زیان های ناشی از فعالیت های شرکت بیشتر محافظت می شوند.
4. ساختار ثبت و تاسیس شرکت
شرکت تضامنی به راحتی و با حضور تمامی شرکا تشکیل می شود و ثبت آن در اداره ثبت شرکت ها مشابه دیگر شرکت های تجاری است.
در شرکت مختلط غیر سهامی ، باید حداقل یک شریک تضامنی و یک شریک با مسئولیت محدود وجود داشته باشد. فرایند ثبت و تشکیل این نوع شرکت نیازمند شرایط خاص تری است که به نوعی ترکیب بین ویژگی های شرکت تضامنی و شرکت های محدود است.
شباهت های اصلی شرکت های تضامنی و مختلط غیر سهامی
1. ماهیت تجاری بودن
هر دو نوع شرکت در قالب شرکت های تجاری قرار دارند و به منظور کسب سود ایجاد می شوند.
2. مسئولیت شرکا نسبت به بدهی های شرکت
هر دو شرکت ، در صورتی که نتوانند بدهی های خود را تسویه کنند ، شرکا مسئولیت های قانونی دارند. هر چند مسئولیت در شرکت تضامنی تمام شرکا به صورت تضامنی است ، اما در شرکت مختلط غیر سهامی نیز شرکای تضامنی مسئولیت مشابهی دارند.
3. نیاز به ثبت در اداره ثبت شرکت ها
تشکیل هر دو نوع شرکت ، الزامی است که در اداره ثبت شرکت ها ثبت شوند و اساسنامه و سایر اسناد قانونی به درستی تنظیم شوند.
در ادامه به سوال ها و پاسخ هایی در این مورد خواهیم پرداخت :
آیا در شرکت تضامنی امکان محدود کردن مسئولیت شرکا وجود دارد؟
خیر، در شرکت تضامنی ، مسئولیت شرکا به هیچ عنوان محدود نیست و هر شریک به طور فردی و مستقل مسئول تمامی بدهی های شرکت است.
چه تفاوتی بین شرکت مختلط غیر سهامی و شرکت سهامی از لحاظ مسئولیت شرکا وجود دارد؟
در شرکت سهامی ، مسئولیت شرکا محدود به میزان سهام آنان است ، اما در شرکت مختلط غیر سهامی ، مسئولیت شرکای تضامنی نا محدود است ، در حالی که مسئولیت شرکای با مسئولیت محدود مشابه مسئولیت شرکا در شرکت های سهامی است.
آیا در شرکت های تضامنی و مختلط غیر سهامی ، شرکای با مسئولیت محدود می توانند در اداره شرکت دخالت کنند؟
در شرکت تضامنی ، تمامی شرکا می توانند در اداره شرکت دخالت کنند ، اما در شرکت مختلط غیر سهامی ، تنها شرکای تضامنی حق دخالت در مدیریت شرکت را دارند.
به طور کلی شرکت های تضامنی و مختلط غیر سهامی از لحاظ ساختاری ، مسئولیت شرکا و روش های مدیریت تفاوت های قابل توجهی دارند. در حالی که هر دو به عنوان نهاد های تجاری با هدف کسب سود ایجاد می شوند ، انتخاب بین این دو نوع شرکت بستگی به اهداف تجاری و میزان مسئولیت پذیری شرکا دارد. شرکت تضامنی بیشتر برای کسانی مناسب است که مایلند مسئولیت کامل بدهی ها را پذیرفته و در امور مدیریتی دخالت کنند ، در حالی که شرکت مختلط غیر سهامی مناسب برای افرادی است که می خواهند سرمایه گذاری کنند ولی مسئولیت کمتری را در قبال بدهی های شرکت داشته باشند.
دیدگاه خود را بنویسید