روش های ثبت اختراع در ایران و جهان به طریق های مختلف انجام می شود. هر کدام از این روش ها ویژگی ها و روند ثبتی خود را دارا هستند. در ادامه این مقاله از ثبت کوشا ، قصد داریم این تکنیک ها را به طور کامل شرح دهیم. در صورتی که تقاضای ثبت اختراع دارید ، برای اطلاعات بیشتر در ادامه این مطلب با ما همراه باشید.

روش های ثبت اختراع در ایران و جهان

روش های ثبت اختراع در ایران و جهان چیست؟

دو روش ثبت اختراع در جهان وجود دارد ؛ در ادامه با هر یک از این موارد آشنا شوید:

  1.  روش اعلامی
  2.  روش تحقیقی

1. روش اعلامی

روش اعلامی از روش های ثبت اختراع در ایران و جهان است. ثبت اختراع بنحو روش اعلامی ، بر اساس ادعای مخترع صورت می پذیرد. در این روش ، ادعای مخترع مقرون به صحت تلقی می شود و به شرط عدم سابقه ، ثبت ادعای شخص نوآور به ثبت می رسد.

ماده ٣٦ قانون ثبت علایم تجارتی و اختراعات مقرر می دارد : ورقه ( سند) اختراع به هیچ وجه برای قابل استفاده بودن ، جدید بودن ، حقیقی بودن اختراع سندیت نمی باشد ؛ همچنین ورقه اختراع مزبور به هیچ وجه دلالت بر این نیست كه تقاضا كننده یا موكل او مخترع واقعی است یا شرح اختراع یا نقشه های آن صحیح می باشد و اشخاص ذینفع ، می توانند نسبت به موارد مزبور در محكمه ابتدایی تهران اقامه دعوی كرده و خلاف آن را ثابت کنند.

روش اعلامی از روش های ثبت اختراع در ایران

با عنایت به ماده فوق الذكر روش های ثبت اختراع در ایران و جهان ، روش اعلامی است . مخترع موظف می باشد كه مدارك اختراع ادعایی خود را به اداره مالیكت صنعتی ارائه دهد و اداره مالیكت صنعتی با بررسی ادعای مخترع در سوابق ثبتی خود به شرط این كه اختراع مذكور قبلا بنام دیگری به ثبت نرسیده باشد ، اختراع خود را ثبت نماید و پس از آن سند اختراع (ورقه) به نام مخترع صادر می شود. در این حالت اداره مالكیت صنعتی كه مسئولیت صدور ورقه (سند) اختراع را به عهده دارد ، مسئول صحت و سقم اختراع مخترع نیست ، بلكه مخترع شخصا پاسخگو است و اگر شخص یا اشخاصی ادعایی نسبت به اختراع ثبت شده داشته باشند ، باید در محاكم ذیصلاح قضایی مستقر در تهران با خوانده قرار دادن مخترع اقامه دعوی کنند ؛ در این صورت نتیجه رسیدگی و صدور حكم قطعی بیانگر واقعیت امر است.

همچنین وفق ماده ٣٧ قانون ثبت علایم تجارتی و اختراعات در صورتی كه :

  •  اختراع ، اختراع جدیدی نباشد.
  • وقتی كه ورقه ( سند) اختراع جهت امور نقشه های مالی و اختراعات مخل انتظامات عمومی و فرمول ها و ترتیبات دوایی صادر گردد.
  • وقتی كه اختراع به طریقه علمی صرف بوده و قابلیت استفاده عملی صنعتی یا فلاحتی (كشاورزی ) ندارد.
  • وقتی كه پنج سال از صدور ورقه (سند) اختراع گذشته است و استفاده عملی به موقع از آن صورت نگیرد ، هر ذینفعی می تواند به مراجع قضایی ذیصلاح در تهران رجوع کند و تقاضای صدور حكم دال بر بطلان ورقه اختراع صادر شده از اداره مالكیت صنعتی داشته باشد. با توجه به مراتب مذكور روش ثبت اختراع در ایران به نحو اعلامی می باشد و هر گونه ادعایی که در محاكم قضایی مطرح شود ، مورد رسیدگی قضایی قرار می گیرد.

روش های ثبت اختراع در ایران و جهان

2. روش تحقیقی

روش تحقیقی از روش های ثبت اختراع در ایران و جهان نیست ؛ بلکه تنها در بعضی از کشور ها که ایران نیز در آن ها نیست ، رواج دارد.بعضی از كشورها با بهره جستن از وسایل ، امكانات و آزمایشگاه های مختلف در زمینه های متفاوت ، نسبت به بررسی ماهوی اختراع مخترع ، اقدام می کنند. در این روش آزمایشات مدت مدیدی طول می کشد ؛ در این بازه زمای نسبتا طولانی ادعای مخترع در خصوص اختراعش مورد بررسی قرار می گیرد و در نهایت ، صحت یا سقم ادعایش مشخص می شود.
در این نظام ، سعی می گردد كه اختراع قبل از ثبت به طور محرمانه نگهداری شود و حق تقدمی برای ثبت جهت متقاضی منظور شود و اگر ادعای مخترع مقرون به صحت تشخیص داده شد ، نسبت به ثبت از تاریخ تقاضا اقدام خواهد شد. چنانچه ادعای مخترع صحت نداشته باشد ، نسبت به رد اختراع اقدام می شود.

در برخی از كشورها از هر دو روش استفاده می شود ؛ مثلا در سوئیس در مورد اختراعاتی كه در زمینه ساعت و دارو انجام می شود از روش تحقیقی بهره می برند و در سایر زمینه ها با استفاده از روش اعلامی نسبت به ثبت اقدام می گردد. قدر مسلم قانونگذار هر کشور استفاده از یكی از دو روش فوق را متناسب با مقتضیات و مصلحت های خاص خود انتخاب می کند و مقررات خاص آن را برای همگان لازم الاتباع می دارد.

مواردی که به عنوان اختراع قابل ثبت است

موضوعی به عنوان اختراع قابل ثبت است و بدین ترتیب نیازمند طی مراحل و روش های ثبت اختراع در ایران و جهان است که حاوی ابتکار جدید و دارای کاربرد صنعتی باشد. ابتکار جدید شامل آن چه که در فن یا صنعت قبلی وجود نداشته و برای دارنده مهارت عادی در فن مذکور ، معلوم و آشکار نیست ، می باشد. همچنین از نظر صنعتی، اختراعی کاربردی محسوب می شود که در رشته ای از صنعت قابل ساخت یا استفاده باشد.

روش های ثبت اختراع در ایران و جهان

مواردی که به عنوان اختراع قابل ثبت نمی باشد

مواردی که در زیر مطرح می کنیم ، قابل ثبت نیستند و نیازی به طی مراحل و روش های ثبت اختراع در ایران و جهان نمی باشند:

  1.   طرح ها ، قواعد و روش های انجام کار تجاری و سایر فعالیت های ذهنی و اجتماعی.
  2.  اختراعات و نظریه های علمی و روش های ریاضی و آثار هنری.
  3. روش های تشخیص و معالجه بدن انسان یا حیوان. ( این بند شامل فرآورده های منطبق با تعریف اختراع و مورد استفاده در روش های مزبور نیست).
  4.  منابع ژنتیک و اجزا در ژنتیک تشکیل دهنده آنها و همچنین فرآیندهای بیولوژیک تولید اختراع.
  5.  آنچه قبلاً در فنون و صنایع پیش بینی شده است. ( فن یا صنعت قبلی عبارت است از هر چیزی که در نقطه ای از جهان از طریق انتشار کتبی یا شفاهی یا از طریق استفاده عملی یا هر روش دیگری ، قبل از تقاضا یا در موارد حق تقدم ناشی از اظهارنامه ثبت اختراع ، افشاءگردد. )
  6. اختراعاتی که بهره برداری از آن ها خلاف موازین شرعی یا نظم عمومی و اخلاق حسنه است.