در این مطلب قصد داریم چندین تعریف اختراع را شرح دهیم. افرادی که ابزار ها و صنعت های جدیدی خلق کرده اند یا در اختراع های قدیمی نوآوری داشته اند ، برای ثبت دستگاه جدیدشان باید با معنی دقیق اختراع و قوانین آن آشنایی داشته باشند. در ادامه این مطلب ثبت کوشا در این باره اطلاعات مفیدی ارائه می دهد.

 

تعریف اختراع

تعریف اختراع

ماده ٢٦ قانون علایم ثبت و اختراعات مصوب تیرماه ١٣١٠ به جای تعریف اختراع به احصای موارد در مقام تعریف برآمده و مقرر است: هر قسم اكتشاف یا اختراع جدید در شعب مختلف صنعتی یا فلاحتی به كاشف یا مخترع آن حق انحصاری اطاع می کند كه بر طبق شرایط و در مدت مقرر در این قانون از اكتشاف یا اختراع خود استفاده می کند. مشروط بر اینكه اكتشاف یا اختراع مطابق مقررات این قانون در اداره ثبت تهران به ثبت رسیده است. نوشته ای كه در این مورد اداره ثبت تهران می دهد ورقه اختراع نام دارد.

اختراع حاصل خلاقیت ذهنی بشر است یا آن که راه حل جدیدی برای مشكلات فنی جامعه به شمار می رود. ماده٢٧ قانون مقرر است: هر كس مدعی یكی از امور ذیل باشد می تواند تقاضای ثبت کند:

١- ابداع یا اکتشاف هر محصول صنعتی جدید

٢- كشف یا ابداع هر وسیله جدید یا اعمال وسایل موجوده به طریق جدید برای تحصیل یك نتیجه یا محصول صنعتی یا فلاحتی .
ابداع در ترمینولوژی حقوق دكتر جعفری لنگرودی چنین تعریف میشود :

تعریف اختراع در لغت یعنی ایجاد وسیله تازه است ؛ بنابراین هنگامی که شخصی هر گونه محصولی را با استفاده از فكر و خلاقیت خود در امر صنعت تولید می کند ، (منظور از صنعت به لحاظ عام بودن و گسترده بودن كلمه است و اطلاق آن به كلیه محصولات به وجود آمده،  بدون وجود سابقه جایز است.) بوجود آورد یك پدیده جدید كه دارای صفت تازگی و نو بودن می باشد فلذا استحقاق آن را دارد كه تقاضای ثبت و حمایت کند. هم چنین  اگر كسی یك وسیله جدید را كشف کند در ترمینولوژی حقوق كلمه كشف چنین تعریف شده است:

در لغت به معنی نمودار ساختن و پرده برداشتن از چیزی كه در پنهانی و خفا می باشد یا وسایلی كه قبلا موجود بوده به طریقه جدیدی مورد بهره برداری جهت دستیابی به نتیجه جدید مورد استفاده است.

بنابراین قانونگذار قصد ایجاد محدودیت برای ایجاد نتیجه جدید از محصولات قدیم را ندارد ؛ به همین جهت مشوق آحاد مردم است كه با اتكا به فكر و اندیشه خدادادی خود به تفكر و تعقل در زمینه های گوناگون برای دستیابی و رسیدن به نتایج جدید می باشد. متفكران و اندیشمندان می توانند با مختصر تغییراتی در وسایل موجود یا قدیمی نتیجه جدیدی به دست آورند در این صورت علاوه بر آن كه حقوق مخترعین وسایل موجود حفظ می گردد حمایت از نوآوری نیز انجام می شود.

 

تعریف اختراع

 

ارائه کامل ترین تعریف اختراع كاری دشواری به نظر می رسد. اما تعریف آن به طور مختصر بدین صورت است كه از قوه به فعل درآمدن یك فكر یا اعمال یك فكر جدید در روی وسایل موجود یا ایجاد تغییر و تبدیل روی وسایل موجود برای دستیابی به نتیجه جدید اختراع محسوب مخترع اجازه آن را میدهد كه از قانونگذار با تقاضای ثبت اختراع خود درخواست حمایت کند و وفق ماده ٢٩ قانون علایم ثبت و اختراعات كسی كه بدوا تقاضای ثبت اختراع به نام خود کند مخترع شناخته خواهد شد و پس از ثبت اختراع وی مورد حمایت قانونگذار قرار می گیرد.

تفاوت اختراع و نوآوری

دو مفهوم «اختراع» و «نوآوری»، به نظر اشتراکات و هم پوشانی های زیادی دارند ، اما لازم است بدانید که میان آن‌ها تمایز وجود دارد. تفاوت اختراع و نوآوری به زبانی ساده بدین گونه است :  «نوآوری مترادف با اختراع نیست ، بلکه گسترش و بسط یک اختراع است.» بدین ترتیب در تعریف اختراع با نوآوری تفاوت هایی وجود دارد.

مخترعی را در نظر بگیرید که دست یافته بسیار بزرگی دارد ؛ اگر وی قابلیت ساخت و عرضه اختراع خود به دیگران را نداشته باشد و فردی را نیز پیدا نکند که این امر را بر عهده گیرد، آنگاه اختراع او برای دنیا ناشناخته باقی خواهد می ماند و منجر به خلق ارزش افزوده نمی شود. یک مثال خوب برای این مسئله ، اختراع دستگاه کپی است. «چستر کارلسون»، در سال ۱۹۳۸ میلادی ، فرآیند الکتروفتوگرافی یا زیروگرافی را ابداع کرد. در ادامه در سال ۱۹۴۸ میلادی ، یک دستگاه کپی روانه بازار گردید ، اما یک دهه به طول انجامید تا مخترعینی از شرکت هالویید-زیراکس ، یک دستگاه کاربردی کپی را به بازار عرضه کنند.

برای تبدیل یک اختراع به نوآوری، به چندین منبع ، شامل دانش ، مهارت ، قابلیت‌های فناورانه نیاز است که آن ها را با هم متحد کند و با دانش تولید ، مهارت‌های مدیریتی ، امکانات بازاریابی ، سیستم توزیع از همه مهم‌تر ، منابع مالی کافی ، آن را در قالب یک محصول نهایی ارزشمند به بازار عرضه کند. در واقع در تعریف اختراع ، خلق یک ایده بدیع و تبدیل آن به یک دستگاه ، فرایند یا روش انجام کار گفته شده است که در ادامه با بسط و توسعه آن به یک نوآوری تبدیل می شود. از این رو ، نوآوری فرآیندی پیوسته است که طبق تعریف سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) و کمیسیون اروپا ، بدین گونه تعریف شده است: «پیاده‌سازی یا بهبود یک محصول ، کالا ، ایده یا روش جدید بازاریابی یا یک روش سازمانی جدید در امور تجاری ، محیط کاری و روابط خارج سازمانی». این تعریف به‌ خوبی دامنه وسیع نوآوری و موارد تحت پوشش آن را توضیح و به نمایش می گذارد. در این میان بسیاری از نوآوران و مختراعان تصمیم به ثبت شرکت نیز دارند که این مورد نیز قوانین مربوط به خود را دارد.

 

تعریف اختراع

 

فرآیند نوآوری تشکیل شده از مجموعه‌ مفاهیم مختلف شامل آموزش ، تحقیق و توسعه ، ساختارهای پشتیبانی ، انتقال فناوری ، مدیریت ، بازاریابی و سرمایه‌گذاری است که عدم دقت به هر یک از حلقه‌های ذکر شده ، موجب می‌ گردد تا نوآوری و ایجاد یک محصول یا فناوری مبتنی بر ایده‌ای خلاقانه ، با شکست مواجه شود. ویژگی مشترک تمام نوآوری‌ها ، آن است که حتماً به مرحله اجرا درآمده و پیاده‌سازی شود. زمانی می‌توان یک نوآوری را اجرا و پیاده‌سازی شده دانست که به بازار تقاضا (اعم از مصرف‌کننده نهایی یا یک شرکت استفاده‌کننده فرآیند)، عرضه گردد.