با صدور حکم ورشکستی شرکت ها ، قوانین جدیدی برای آن ها وضع می شود. برای آشنایی با آثار حكم ورشكستگی نسبت به ورشكسته در ادامه این مقاله از مقالات ثبت کوشا همراه ما باشید.

آثار حكم ورشكستگی نسبت به قراردادهای ورشكسته

آثار حكم ورشكستگی نسبت به ورشكسته چیست؟

تاجر ورشكسته از تاریخ صدور حكم از مداخله در تمام اموال خود ، حتی آن چه كه ممكن است در مدت ورشكستگی عاید او شود ، ممنوع می باشد. دركلیه اختیارات و حقوق مالی ورشكسته كه استفاده از آن موثر درتادیه دیون او است ، مدیرتصفیه قائم مقام قانونی ورشكسته است و حق دارد به جای او از اختیارات و حقوق مزبور استفاده نماید.(ماده ٤١٨ ق.ت.)
آثار حكم ورشكستگی وقتی ظاهر می گردد كه حكم ورشكستگی از دادگاه با صلاحیت ، صادر گردد. همچنین برابر ماده ٤١٩ ق.ت. از تاریخ حكم ورشكستگی هر كس نسبت به تاجر ورشكسته دعوائی از منقول یا غیر منقول داشته است ، باید بر مدیر تصفیه اقامه یا به طرفیت او تعقیب نماید. كلیه اقدامات اجرائی نیز مشمول همین دستور می باشد.

ماده ٤١٨ بطور صریح ، تاریخ صدور حكم را مبدا سلب مداخله تاجر در تمام اموال خود تعیین کرده است و منطقی هم به نظر می آید ؛ زیرا اشخاص طرف معامله تاجر ، بدون آگاهی از وضع مالی او مبادرت به تنظیم قراردادهایی کرده اند و به مورد اجرا می گذارند. حال اگر پس از مدتی چنین قراردادهایی به علت توقف تاجر باطل شود ، مال  اشخاص مذكور كه سونیتی هم نداشته اند متضرر می باشد. بدین ترتیب آثار حکم ورشکستگی نسبت به ورشکسته تاثیر دارد.

الف – مستثنیات دین

طبق ماده  ١٦ (ق.ا.ت.ا.و.) (مستثنیات دین تحت اختیار ورشكسته است ؛ اما جز صورت اموال قید میگردد.)در ادامه بخوانید از مستثنیات دین و آثار حكم ورشكستگی نسبت به ورشكسته :
ماده ٦٥ قانون اجرای احكام مدنی مصوب ١٣٥٦ به مستثنیات دین اشاره نمی شود. ولی اموال زیر برای اجرای حكم غیر قابل توقیف می باشد:

١- لباس و اشیا و اسبابی كه برای رفع حوائج ضروری محكوم علیه و خانواده او لازم است.
٢- آذوقه موجود به قدر احتیاج یك ماهه محكوم علیه و اشخاص واجب النفقه آن ها.
٣- وسایل و ابزار كار ساده كسبه ، پیشه وران و كشاورزان باشد.
٤- اموال و اشیایی كه به موجب قانون مخصوص غیر قابل توقیف باشد.

تبصره : تصنیفات و تالیفات و ترجمه هائی كه هنوز به چاپ نرسیده بدون رضایت مصنف ، مولف و مترجم و در صورت فوت آن ها بدون رضایت ورثه یا قائم مقام آنان توقیف نمی گردد.

ب- آثار حكم ورشكستگی نسبت به ورشكسته شخصی مدیران شركت و اشخاص دیگر

ماده ٤١٢ فقط درمورد ورشكستگی تاجر یا شركت تجارتی كه از ادای دیون و وجوهی كه بر عهده دارد ، متوقف می شود صحبت كرده است و سخنی درباره ورشكستگی مدیران یا شركا شركت بیان نمی شود.

طبق  ماده ٤٣٩ ق.ت. در مورد شركا ضامن شركت های تضامنی یا مختلط یا نسبی ، دادگاه اختیار دارد حكم ورشكستگی شركا ضامن را در ضمن حكم ورشكستگی شركت یا به موجب حكم جداگانه صادر کند. . ولی در مورد شركت های سهامی عام و خاص با مسئولیت محدود شركت های مختلط ( درمورد سهام داران و شركا با مسئولیت محدود ) سكوت اختیار می کند.
امروزه اصل تفكیك بنگاه های تجارتی از اداره كنندگان و شركا آن موجب می شود كه ورشكستگی شخصی مدیران و سایر تدابیر تامینی را پیش بینی کند تا دست اندركاران شركت ها در تحت پوشش شخص حقوقی سهامداران شركا و یا اشخاص ثالث را تضرر کند و برای حمایت از واحدهای تولیدی و صنعتی و تجاری و خدماتی عام المنفعه در قوانین جدید كلمه (ورشكستگی) را فقط در مورد مدیران و دست اندركاران واحدهای مذكور مورد استفاده قرار دهد.

آثار حكم ورشكستگی نسبت به قراردادهای ورشكسته

ج – آثار حكم ورشكستگی نسبت به ورشكسته شخصی شریك یا سهامدار در انحلال شركت

در طبقه بندی شركت های تجارتی با توجه به خصوصیاتی كه آن ها دارا می باشند به شركت های شخص (شامل: شركت تضامنی شركت نسبی شركت با مسئولیت محدود شركت مختلط غیر سهامی) و به شركت های سرمایه (شامل: شركت سهامی عام و خاص شركت مختلط سهامی شركت تعاونی) تقسیم می شود.

1 – در شركت های شخص

در این شركت ها كه نمونه بارز آن شركت تضامنی می باشد ، طبق  ماده ١٢٨ ق.ت. مقرر است ( ورشكستگی شركت ملازمه قانونی با ورشكستگی شركا و ورشكستگی بعضی از شركا ملازمه قانونی با ورشكستگی شركت نخواهد داشت.) در ادامه آثار حكم ورشكستگی نسبت به ورشكسته را بررسی می کنیم.
این ماده با در نظر گرفتن اصل انفكاك و تنجیز دارائی شخص حقوقی (شركت) از اشخاص حقیقی آن (شركا) ورشكستگی بعضی از شركا را موجب ورشكستگی شركت نیست. اما چون ممكن است شركا تحت پوشش شخص حقوقی ورشكستگی شركت نمی دانند اما چون ممكن میباشد شركا تحت پوشش شخص حقوقی و به قصد فرار از دین اموال شركت را به نام خود منتقل دهند لذا طبق ماده ١٣٨ ق.ت. برای حفظ حقوق بستانكاران تحت شرایطی ورشكستگی شركت تضامنی را به تبع ورشكستگی یك یا چند نفر از شركا تقاضای كتبی مدیر تصفیه شخص ورشكسته از شركت تضامنی مبنی بر انحلال شركت اخیر انقضا مدت ٦ ماه از تاریخ انقضای مدیر تصفیه و منصرف نشدن مدیر تصفیه از تقاضای انحلال توسط شركت می باشد.
طبق  ماده ١٢٩ قانون گذار برای اثبات امور تجارتی سعی کرده است از انحلال شركت به علت عدم تادیه قروض شخصی شركا در صورتی كه نتوانسته است طلب خود را از دارائی شخص مدیون (شریك شركت تضامنی) وصول نماید و سهم مدیون از منافع شركت كافی برای تادیه طلب آنها نیست می توانند انحلال شركت را تقاضا نکند به شرط اینكه لااقل ٦ ماه قبل قصد خود را به وسیله اظهارنامه رسمی به اطلاع شركت برساند. در این صورت شركت یا بعضی از شركا می توانند مادامی كه حكم نهائی صادر نگردد با تادیه طلب دائن مزبور تا حد دارائی مدیو در شركت یا با جلب رضایت وی به طریق دیگر از انحلال شركت جلوگیری نماید.

آثار حكم ورشكستگی نسبت به قراردادهای ورشكسته

2 – در شركت های سرمایه

شركت سهامی عام و خاص نمونه بارز شركت های سرمایه می باشد. در ادامه آثار حكم ورشكستگی نسبت به ورشكسته در شرکت ها سرمایه را بررسی می کنیم. با توجه به ماده ١ لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت مسئولیت هر سهامدار محدود به مبلغ اسمی سهم او است. لذا ورشكستگی شخص سهامدار بنا به محدودیت مسئولیت او موجب ورشكستگی شركت نمی گردد. اما قانونگذار برای حفظ حقوق طلبكاران شركتهای سهامی درماده ١٤٣ (ل.ا.ق.ت) مسئولیت فردی یا تضامنی مدیران را پیش بینی کرده و اگر شركت ورشكسته گردد یا پس از انحلال معلوم شود كه دارائی شركت برای ادای دیون آن کافی نیست هر طلب كاری می تواند از دادگاه ذیصلاح محكومیت مدیران شركت سهامی را كه با ارتكاب تقصیر موجبات ورشكستگی شركت و عدم تكافوی دارائی آن را فراهم نموده و  به پرداخت آن قسمت از دیون كه وصول آن از دارائی شركت امكان پذیر نیست تقاضا کند.